Vakantieparken verduurzamen Veluwe

De vakantieparken kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de verduurzaming van de Veluwe. Verkennend onderzoek van het programma Vitale Vakantieparken laat zien dat er forse winst is te behalen bij het terugbrengen van de stikstofbelasting en het versterken van de biodiversiteit. De duurzaamheid van vakantieparken is tot op heden nauwelijks een thema in het beleid, ten onrechte.

Het gaat hier immers om bijna 500 parken, zes tot zevenduizend hectare aan oppervlak en 30.000 objecten (huisjes, chalets, stacaravans).

Het verkennend onderzoek komt voort uit het deelprogramma 472 kansen voor de duurzamere Veluwe, opgezet door VVP. In dit breed opgezette programma wordt onderzocht wat de mogelijkheden zijn om de duurzaamheid op en rond de vakantieparken te verbeteren. Thema’s: energie, klimaat, natuur, biodiversiteit en circulariteit (zie ook het project VVP, Natuurlijk, elders in de nieuwsbrief). Op dit moment is het stikstofprobleem op de Veluwe heel meest urgent. De stikstofbelasting op de Veluwse landschappen is veel te hoog. Bomen worden ziek, heideterreinen vergrassen, stuifzanden groeien dicht en de bodembalans is verstoord. De biodiversiteit op de Veluwe is hierdoor sterk achteruit gegaan.

Hoe groot is de bijdrage van de vakantieparken aan de stikstofbelasting op de Veluwse natuur? Het verkennend onderzoek schat de jaarlijkse emissie op iets meer dan 1 kilo stikstof per huisje, chalet of caravan. Dat komt dus neer op 30.000 kilo stikstof per jaar, nog afgezien van de uitstoot door voorzieningen op de terreinen en de noodzakelijke verkeersbewegingen.

Waar slaat die stikstof neer (depositie)? In de verkenning wordt de depositie van een ‘gemiddeld’ park op verschillende locaties vergeleken met die van veehouderijen in de omgeving. De emissie van een intensieve veehouderij is in de regel veel groter dan die van een gemiddeld vakantiepark. Maar veel vakantieparken liggen dichtbij of in gevoelige natuurgebieden. Daardoor kunnen ze zelfs een hogere depositie veroorzaken dan een veehouderij op een grotere afstand. Het onderzoek laat kortom zien dat verduurzaming van vakantieparken een belangrijke bijdrage kan leveren aan gebiedsgerichte natuurverbetering op de Veluwe. Bovendien maakt het de recreatiesector meer toekomstbestendig.

Samen met het programma Gelderse Maatregelen Stikstof van de provincie voeren we momenteel een QuickScan uit. Doel: onderzoeken hoe we een verduurzamingsaanpak van vakantieparken kunnen opzetten die een bijdrage levert aan het oplossen van de stikstofproblematiek, natuurlijk in combinatie met energietransitie en klimaatadaptatie. Denk bijvoorbeeld aan het gasloos verwarmen van recreatieobjecten.

De QuickScan helpt Vitale Vakantieparken om richting te geven aan de samenwerking met andere partijen. Uit de kring van recreatieondernemers op de Veluwe horen wij dat ze nadrukkelijk de noodzaak zien om gezamenlijk een verduurzamingsslag te maken, maar dat de sector (die versnipperd is, met veel verschillende belangen) nog het organiserend vermogen mist om dit op te pakken.