De boulevard van Vichy

Auvergne vulcaniseert bezoekers

 
(Door Dick van der Veen)

 

CLERMONT-FERRAND – Zoals Vercingetorix in een historisch gevecht Julius Caesar verrast, doet ‘zijn’ Auvergne als streek in het Centraal Massief dat de hedendaagse toerist. Hoge vulkanische massieven laten er hun sporen na, hoofdstad Clermont-Ferrand en kuuroord Vichy bieden hun stedelijk schoon en Besse verplaatst ons naar de opwindende schoonheid van Middeleeuwse architectuur. Voeg daarbij de culturele rijkdom, de sterk afwisselende natuur, het streekeigene in culinair opzicht en je hebt de verklaring voor het toeristisch welbevinden.

Irène Tronchet, het gezicht van de regionale VVV, zet ons een vijfdaagse veldtocht uit die we zegevierend ondergaan. De beeldspraak is wat gewaagd met Vichy als startpunt. Hier immers geeft maarschalk Pétain in de Tweede Wereldoorlog leiding aan een stel slechteriken die het land in de Tweede Wereldoorlog aan de bezettende macht verkwanselen. Hij baadt zich met de zijnen in de weelde van een badplaats die door Napoleon III is groot gemaakt. Auvergne kent 18 vulkanen die overigens sinds eeuwen her passief zijn. Het water komt in verschillende temperaturen van diep uit de grond omhoog. Het wordt door de Romeinen gebruikt om in te baden. De eerste badhuizen in de Middeleeuwen brengen daarin nauwelijks verandering. Pas in de 17e eeuw komt de geneeskrachtige werking ervan aan het licht. Het is Napoleon de Derde die met stevige financiële injecties de plaats tot bloei brengt. Zijn gedachte dat Vichy alle kwalen kan genezen blijkt een foute aanname. Hij kan zijn galstenen er niet het zwijgen mee opleggen. Pétain, een krijger uit de Eerste Wereldoorlog, bevelhebber in de slag om Verdun, ontpopt zich in 1940-’45 als een verrader des vaderlands. De Duitsers zien in ,zijn’ Vichy meer dan in Lyon en Bordeaux. Overigens zijn deze met een gering aantal in de plaats aanwezig: Pétain en zijn mannen bezetten de vele luxe villa’s en nemen het er flink van. Enig voordeel van zijn schanddaad is dat de stad gespaard blijft voor verwoestende bombardementen, waardoor architectonische bekoorlijkheden overeind bleven. Pétain wordt na de oorlog ter dood veroordeeld. Het wordt later omgezet in levenslang op het eiland Yeu. Wanneer we op het oudste termengebouw in het mooie Centrale Park een koperen bord aantreffen dat op onze geboortedag de weerstand van enkele honderden tegen het regime van Pétain vereeuwigt, geeft dát alleen de dag glans. Het park met het aloude Casino en niet te vergeten het prestigieuze Opera Huis in Art Nouveau-stijl zetten het gevoel in de lift. Liever houden zij-van-Vichy zich vast aan genoemde keizer Napoleon de Derde, die met stevige financiële injecties Vichy als 19e eeuws kuuroord eeuwige roem bezorgt. Auvergne telt 18 vulkanen. Het water dat van diep uit de grond omhoog komt wordt door de Romeinse legerschare gebruikt om te baden. De eerste badhuizen in de Middeleeuwen brengen daarin geen verandering. Pas in de 17e eeuw ontdekt men de geneeskrachtige werking. Catherine de Medici schrijft er over naar het thuisfront. Napoleon de Derde ziet het dus helemaal zitten in vergelijk met Baden Baden. Hij denkt dat het zijn galsteenkwaal ook kan genezen maar dat pakte verkeerd uit. Zijn laatste bezoek moet worden ingekort door ondraaglijke pijnen. Korte tijd later sterft hij in Parijs. Het is heerlijk om ’s avonds over de promenade langs de rivier de Allier te flaneren of van het uitzicht te genieten op het terras van een van de vele restaurants. Uiteraard verlaat je Vichy niet voordat je hebt geproefd van het bronwater. Jaarlijks komen hele scharen om de medicinale werking ervan te ondergaan. Het is zaak om de verleiding van teveel proeven weerstand te bieden, want dat pakt verkeerd uit zonder advies van een arts.

Clermont-Ferrand

We rijden door naar het bruisende Clermont-Ferrand. Ooit waren er twee plaatsen: Clairmont en Montferrand. Bij het Edict van Troyes (15 April 1630) zijn ze samengevoegd. Het oude centrum biedt een veelheid aan herenhuizen die evenwel letterlijk in de schaduw staan van de Gotische kathedraal Dome-de-l ‘Assomption, opgetrokken uit Volvic lavasteen en de basiliek van Notre-Dame-du-Port. De bouw, die in 1284 begon, werd pas in 1902 afgerond met het realiseren van twee opvallende torenspitsen. Een inspirerend voorbeeld van romaanse bouwkunst met kapittel en koor als blikvangers. Van 2006-2008 vond een grondige restauratie plaats. De lavasteen zet de gebouwen in een zwarte gloed. UNESCO heeft de basiliek niet zo maar als werelderfgoed aangemerkt. De voetganger heeft het voor het zeggen. Overal fonteinen met inbegrip van de beroemde Renaissance-era Fontaine d’Amboise. Er staat een standbeeld van Vercingetoric, juist ja, degene die Caesar de voet dwars zette in onder meer Vichy. Het plein voor het VVV-kantoor is de plek waar de inwoners elkaar dagelijks ontmoeten voor een lunch. Je ontkomt natuurlijk niet aan l’Aventure Michelin. André en Édouard Michelin zijn de grondleggers van de bandenfabriek, die 19 procent van de mondiale productie voor haar rekening neemt. Een enthousiaste gids voert ons langs attributen die de ontwikkeling van Michelin in beeld brengen. Na de Franse revolutie werd de stad het epicentrum van de rubberindustrie. In de eeuwen erna reden treinen op banden, werden wegenkaarten en –atlassen ontworpen, de Michelin-sterren aan restaurants ingesteld, reisgidsen ontworpen naast navigatiesystemen. De jongens-van-Michelin komen steeds met wat nieuws om de concurrentie het hoofd te bieden. Een geweldige ervaring. Het Michelin-mannetje zwaait ons uit en stuurt het bewijs van onze aanwezigheid door naar de computer aan het thuisfront. Tot aan de kruin vol met details verlaten we het museum.
L’Aventure Michelin
32 Rue du Clos-Fout
63100 Clermont-Ferrand
0033 4 73 98 60 61
www.laventuremichelin.com

Vulcania

Op weg naar Vulcania, een sublieme attractie. Vlaamse Phaedra laat ons van alle onderdelen proeven. De fascinerende wereld van de vulkanen komt op diverse manieren, niet in het minst ook via 5D-films tot ons. De audiovisuele rondleiding in het Nederlands is mooi meegenomen. Hier maakt men alles wat een vulkaan met het landschap doet helder voor de leek. Die moet er wel wat voor over hebben. Aardschokken, inslag van een meteoriet, nagespeelde overstromingen, vuur aan de schenen enzovoort. Filmisch bedreigd door kronkelende slang en voorwereldlijke monsters, overgoten met een stevige scheut magma. Eenmaal buiten kun je in een luchtballon tientallen meters hoog laten voeren om van een mooi uitzicht over het complex te genieten.
Vulcania
Route de Mazayes
63230 Saint Ours les roches
Tel. 0033 4 73 19 70 10
www.vulcania.com

Op slechts enkele kilometers afstand het dalstation van de trein (tandradbaan) die naar de top van de Puy de Dôme leidt. Deze vervangt sinds 2012 de pendelbussen. Autoverkeer naar de top (1465 meter) is niet langer toegestaan. Boven heb je bij gunstig weer een spectaculair uitzicht over de omgeving. De Puy is het hart van een gebied met 80 vulkanen die over een afstand van 60 kilometer verspreid liggen. Paragliden is hier razend populair. Boven heb je de gelegenheid om de tempel van Mercurius te bezoeken. Deze wordt nog belangrijk uitgediept naar aanleiding van recente opgravingen. De trein vertrekt iedere veertig minuten.
Le Panoramique des Dômes
TC Dôme
Telefoon 0033 4 73 87 43 09
www.panoramiquedesdomes.fr

BESSE

De Auvergne verbindt de uitersten. Die van hoogwaardige technologie in Vulcania met het middeleeuwse Besse-en-Chandesse. Tal van gaaf bewaard gebleven bouwwerken uit de Middeleeuwen en de Renaissance. Qua architectuur en historie een aanrader. Smalle straten, bedekt met kasseien, leuke winkeltjes, huizen uit de 12e tot de 16e eeuw. Speciaal is de klokkentoren. De plaats heet sterke banden met Franse koningshuizen. De plaats stond lang te boek als een bolwerk van het huis de Medici.
In de directe omgeving ligt het meer Pavin, dat 6.900 jaar geleden ontstond bij een explosie die werd veroorzaakt door grondwater dat in contact kwam met rijzende lava. Ook het kasteel Murol is de moeite waard.
Severine Michau en Marie Leger kunnen de nieuwsgierigheid van elke bezoeker van Besse bevredigen. Severine neemt ons mee naar Super Besse, een druk bezochte wintersportplaats. Daar laten we ons winnen voor een opwindend avontuur: hangend aan de Fantasticable, 1.600 meter met een snelheid van 160 kilometer over het meer en de koof 240 meter diep onder ons. We proberen er hoogtevrees mee te overwinnen. Een geweldige ervaring, deze glijvlucht. Je zit alleen met enkele haken ruggelings aan de kabel vast, de voeten kun je tegen een plankje drukken, helm met doorzichtige klep ontvouwen het landschap dat duizelingwekkend snel onder je weg schiet. Een bijzondere ervaring in de wintermaanden. Kinderen vanaf 12 jaar mogen de hoogste tokkelbaan van Frankrijk individueel doen; die tussen 8-12 jaar samen met een ouder, waarbij het verschil in gewicht niet meer dan 40 kilo mag bedragen.

Het afscheid van Besse en de Auvergne blijft hangen in de huig. Wat een fantastische kok is de boerin van L’Etable!. De stal van een boerderij in een afgelegen deel van Besse, waar eenrichtingverkeer vanzelfsprekend is omdat de weg er naartoe nu eenmaal geen passeerbeweging toelaat, is omgebouwd tot een restaurant. Tussen de koeienbellen van het bekroonde vee, met een goedmoedige hond aan de voeten, serveert ze een maaltijd die als een sterrenregen op de tong daalt. Wel even reserveren, want ze wil voor iedere gast ruim de tijd nemen.

L’Etable
Fontaneix
63610 Besse
Telefoon: 0033 4 73 79 68 51
eltrap@orange.fr

Bureau de tourisme Besse/Super-Besse
Place du Docteur Pipet
Telefoon 0033 4 73 79 84 70