Boek over traumatische ervaringen in Jappenkamp

Op 15 augustus 1945 kwam er voor het Koninkrijk der Nederlanden officieel een einde aan de Tweede Wereldoorlog. Op deze dag herdenken we ieder jaar bij het Indisch Monument in Den Haag álle slachtoffers van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië en de directe gevolgen daarvan.

Onlangs verscheen het boek “Als de bloesem valt” van Liesbeth de Vos. In het boek beschrijft ze de tweede generatieproblematiek waar hoofdpersoon Marleen al jong mee geconfronteerd werd. Marleens moeder heeft tijdens WOII gevangen gezeten in een Japans concentratiekamp in Nederlands-Indië.

Het is een onbesproken onderwerp, zoals eigenlijk alles wat ertoe doet onbesproken is in het welgestelde gezin waarin ze opgroeit. Moeder was niet in staat de liefde, hechting, te geven die een kind nodig heeft. Zwaar getraumatiseerd door haar kampervaringen, terugkeer in Nederland en het verlies van een kind in haar huwelijk; een opeenstapeling van ellende. Ze leefde op alcohol en pillen, hulpverlening was voor de familie niet in beeld. 

Marleen trouwt op jonge leeftijd en krijgt vroeg kinderen, het lijkt haar goed te gaan. Toch neemt langzaam maar zeker de ‘innerlijke gekte’ het van haar over. Haar zoektocht in de gezondheidszorg is eindeloos. En op een dag stelt een psychologe de diagnose: tweede generatieproblematiek.
 
 

 

De essentie van deze problematiek is dat het oorlogstrauma ontkend wordt door alles en iedereen om je heen zodat je het ook voor jezelf gaat ontkennen om verder te kunnen in het leven. Hoe ging Marleen verder? Als klein meisje voelde ze al dat er iets niet klopte. Er was eten en drinken, een mooi huis en geld. Maar in feite was er helemaal niets, ze kon nergens op bouwen, het was onveilig, onbekend, onbestaand. Marleen zelf was onbestaand. Alle frustratie en ellende waar ze mee te maken kreeg weet ze aan haar eigen falen, dat zette zich voort in haar volwassen leven.

Uiteindelijk vindt Marleen bij een psychologe de behandeling die ze nodig heeft. Gelijktijdig met haar kinderen die groter groeien en de wijde wereld intrekken, doorloopt Marleen haar verwerkings- en herstelproces en leert ze langzaamaan het leven te gaan leven.


Dit verhaal dekt eerste, tweede en derde generatie sinds de Tweede Wereldoorlog op een manier die niet alledaags te noemen is. En toch zit er een opening in naar vele levens. Het laat zien hoe het onbesproken verleden z’n invloed kan blijven uitoefenen en misschien wel meerdere generaties nodig heeft om naar buiten te kunnen komen. Het laat zien hoe het tij gekeerd kan worden.
 
Liesbeth de Vos, Als de bloesem valt..., Uitg. Van Warven, ISBN 978 94 92421 85 2, € 15,95, Bestellen: https://uitgeverijvanwarven.nl/als-de-bloesem-valt/