Vrouwen zetten Griekse eilanden op de kaart

 

(Door Dick van der Veen)

PARIKIA – Christina, Lut, Maria en Stella. Vier vrouwen op Paros, in het hart van de Griekse  eilandengroep Cycladen, zijn het chronisch getreuzel van de overheid beu. Ze doen er alles aan wat in hun vermogen ligt om het eiland in binnen- en buitenland te promoten. Goeddeels voor eigen rekening. Het Ministerie van Toerisme is  zo goed om  voor een  presentatie in Amsterdam voor één persoon de overnachting te betalen. Uitgerekend voor de burgemeester, die geen woord over-de-grens spreekt en wiens bijdrage bestaat uit handjes schudden, gekruid met een beminnelijke lach. De promotiereis naar het naburige eiland Naxos lijkt een ommekeer te brengen. Er is  geld voor de gehele groep. Wanneer blijkt dat het een gribustent is waar je  de rug niet kunt strekken, betaalt de grootgrutter van Parikia, die de vrouwen met raad en daad steunt, de kosten voor een beter onderkomen. 

 

De activiteiten van het viertal, hart en ziel van een inmiddels geformeerde recreatieve vrijwilligersgroep van 23, blijven niet onopgemerkt. Makis Bitzios, general manager voor het inkomend toerisme in Athene, waardeert de inzet van het kwartet. Hij  steunt  zover zijn   beperkte mogelijkheden reiken. Op het eiland zelf slaat de sympathie over in daadkracht. Buitenlandse journalisten mogen bij toerbeurt in een van de vele hotels,restaurants overnachten en een vorkje prikken. De eerste resultaten zijn  immers meetbaar: een aansprekend aantal Fransen strijkt op Paros neer. Moeilijker wordt het om met de Griekse May Be Time af te rekenen. Een afspraak  om pak weg tien uur  heeft nauwelijks of geen betekenis. Je mag blij zijn als  voor de middag iemand opduikt. Het kan ook zijn dat je twee dagen op een reactie wacht. “Maar dat was op Antiparos”, werpen de dames tegen. Met uitzondering van de van origine Vlaamse Lut moeten ze  zelf leren afspraken hard te maken.

Zij, gewezen onderwijzeres uit Beveren, is de initiator van de  strijdbare houding. Een jaar  twintig geleden maakt ze deel uit van een groep toeristen die diverse eilanden op de Cycladen bezoekt. “De liefde voor Griekenland gaat vooraf aan de liefde voor een Griek. Het laatste lijdt schipbreuk,  het eerste beklijft”, zegt ze op het terras van haar ‘hotelleke’ net buiten de hoofdstad Parikia. Hier strijkt ze neer als blijkt dat ze haar hart voorgoed aan het eiland verloren heeft. “Nou ja, voorgoed, de magere oudedagvoorziening kan een reden zijn dat ik in Vlaanderen de levensavond slijt. Dat wordt een afscheid met veel pijn”. Hoe ze de bevolking voor zich uiteindelijk voor zich inneemt nadat deze zich in eerste instantie massaal van haar afkeert – een man heeft immers altijd gelijk – is een verhaal apart. Lut is wat dat betreft richtinggevend.  In Christina, de dochter van een hotelier aan de New Golden Beach, ‘helemaal aan de overkant’, lees : 25 kilometer, vindt ze een luisterend oor als ze haar plannen voor promotionele activiteiten ontvouwt. Christina is na een universitaire studie geselecteerd voor een toegevoegde opleiding in toerisme. “Ik ben nu officieel gids.  Voor het begeleiden van groepen krijg ik een vergoeding. Voor de pr-bezigheden niet.” Maria,die een winkel heeft in Parikia, is de schakel tussen de gemeentelijke overheid en het vrijwilligerskwartet. Laat de winkel in de steek wanneer er iets geregeld moet worden en dat is tig keren per dag het geval. Stella werkt wellicht het hardst van de vier. Zij heeft een leuk restaurant op het eiland, is sterk in het uitdragen van folklore,  het geven van kook workshops en het opzetten van evenementen. “Het  mooie helderblauwe water, de altijd aanwezige zon en de veelheid aan stranden, komen het best tot hun recht wanneer je daar de historie, cultuur en de folklore naast plaatst. Het is de unieke couleur locale waar de mensen voor vallen. Je voelt je nooit alleen. ’s Avonds is het super gezellig in de langgerekte Hoofdstraat, waar winkels, restaurants, hotels met bars elkaar afwisselen. Nooit alleen, want waar je ook neer ploft, er is altijd een verzameling katten die hunkert naar een restantje van de maaltijd. Het lijkit er op dat de kat hier heilig is verklaard. Eens Paros altijd Paros”. Het grote aantal herhaalbezoeken vormt voor Lut het bewijsmateriaal. De verhouding tussen Griekse toeristen en  buitenlanders is fifty fifty. Dat Lut met name Belgen en ‘Ollanders’ naar het eiland haalt ligt voor de hand. Ze leidt ze persoonlijk rond naar  de fameuze wijnkelder, maakt  after dinner excursies waarvan de aantrekkelijkste de boottocht is waarin  het wonder van de ondergaande zon tussen twee rotspartijen in beeld komt.

 

Kort seizoen

Het seizoen op de eilanden duurt slechts zes weken. Juli en augustus  zijn de vakantiemaanden. Het streven is erop gericht daaraan uitbreiding te geven. Het grootste probleem is de vrij omslachtige toevoerroute. Je kunt kiezen uit een vliegreis Amsterdam-Athene met de ferry als vervolg (afhankelijk van het type boot 2.45 dat 3.45 uur varen) of een binnenlandse vlucht naar de naburige eilanden Mykonos of Santorini en een korte overtocht  met de veerboot en als derde mogelijkheid  een directe vlucht van Athene naar de mini-luchthaven bij Aliki aan de westkust van Paros.

Lut: “We voeren een gevecht met de buren om de veerboot van Mykonos en Santorini vaker op een dag in te zetten. Tot nu toe vangen we bot. Ze houden de toeristen daar liever zelf. Velen hier hopen dat de al jaren bestaande plannen om op Paros een internationale luchthaven te realiseren realiteit worden. Helaas gebeurt dat in het tempo van de   Griek May Be Time, de  achteruit versnelling. Ik heb hier een dubbel gevoel bij. Wanneer die   direct verbinding met Paros er komt krijgt het toerisme een enorme flow.  Ik vrees dat dan binnen een jaar of tien het eiland veel van het oorspronkelijke gaat verliezen”.

Nu nog heb je zelfs in het hoogseizoen de gedachte dat de weg van jou alleen is. Omdat het seizoen zo kort is moeten de eilandbewoners, van wie 85 procent van het toerisme afhankelijk is, een groot deel van het jaar op het vasteland werk zoeken. En dat nu wordt als gevolg van de crisis steeds problematischer. Tien procent vindt werk in de agrarische sector.

 

Attracties

Paros en Antiparos grossieren in grote en vooral  kleine knusse stranden.  De witte huizen met blauwe luiken zijn Griekser dan Grieks. In de hoofdstad Parikia zijn kerk en museum de voornaamste bezienswaardigheden.  De Ekantontapiliani kerk is de best bewaarde oosterse kerk  van de Cycladen. Het doopvont dateert van  de 4e eeuw na Christus. Een kruisvormige tempel met een zuilenrij, omgeven door zes kapellen. Vijf kerkklokken hangen zelfstandig in een hoge cypres.

Verder het Archeologisch museum, een vlinderpark op 7 kilometer afstand van Parikia, gezellige steegjes waar de shops met streekproducten en huisvlijt van de Cycladen tegen elkaar leunen, tal van musea in de andere steden, zoals het Folklore Museum of Cycladic  in de directe omgeving van het vliegveld  Aliki. Hier stalt Benetos Skiadas zijn wereldberoemde miniaturen van de mooiste schepen uit de  geschiedenis. Ieder ervan vergde een jaar noeste inzet.  In de tuin staan miniaturen van alle bekende gebouwen op de Cycladen-eilanden. In de buurt van Marathi, een kilometer of tien van Parikia in oostelijke richting, zijn de nu gesloten marmerwerken. Ze voorzagen het eiland van het duurste en fraaiste marmer, waarmee tal van gebouwen zijn opgetrokken. Wat nog rest moet bewaard blijven. De aangroei vergt tientallen jaren, zo niet eeuwen. Het laatste marmer dat werd gewonnen is gebruikt voor de graftombe van Napoleon Bonaparte.

Paros is een eldorado voor watersporters. Vergeet geen bezoek aan Naoussa aan de noordoost kust. Een schilderachtig centrum met  een vissershaven om van te likkebaarden.  In het uiterste noordelijke puntje bevindt zich het Evirronmental & Cultural Park (8 hectare) met diverse tracks door een beeldschoner rotsachtige omgeving. De route naar e vuurtoren is een must. Overal pittoreske  kerken, kastelen en culturele hoogstandjes.

Het eiland staat stijf van feesten en evenementen.

Eens per jaar  proberen stoutmoedigen zo snel mogelijk de 1.250 meter tussen Paros en Antiparos zwemmend af te leggen. De winnaar kan een jaar lang teren op lokale roem. Vergeet niet de kleine zwarte vis te proeven die in grote scholen in havens opduikt. Men verorbert ze in z’n totaliteit.

 

STATISTIEK

Paros heeft 17.000 inwoners. Ongeveer 6.000 in de hoofdstad Parikia, de overige in de wat grotere plaatsen als Naoussa, Kostos, Lefkes, Prodromos, Marmara, Marpissa, Angeria. Plaatsen met net onder of net boven de 1.000 inwoners. De rest van de bevolking woont verspreid over het gehele eiland in een reeks van gehuchten.

Ruim 80 procent is Grieks Orthodox, tien procent hangt de Islam  aan. Tot nu is het de Islamieten verbonden om moskeeën te bouwen. Protesten ertegen zijn neergeslagen.

Het eiland telt jaarlijks 300 dagen zon.

Vliegen/boot

De KLM vliegt dagelijks op Athene. Transavia vliegt vele keren per week op de Griekse hoofdstad en ’s maandags op Santorini. Arke Fly onderhoudt op dinsdag een luchtverbinding met Mykonos en Santorini.

Vanaf de luchthaven in Athene voert de bus van  lijn 96 naar de haven van Piraeus. Ieder uur vier ritten.

Blue Star Ferries vaart twee keer per dag van Piraeus naar Paros en Hellenic Seaways eveneens.

Wegen rondom het eiland (196 km²) zijn in goede staat.

Probeer de gerechten van het eiland uit. Vooral de vis is van een  uitstekende kwaliteit. Ze wordt gevangen in helderblauw water.

ANTIPAROS

Vanuit Pounda, een havenplaats op Paros, vertrekt een aantal keren per dag de veerboot naar Antiparos. Anders dan de naam doet vermoeden is betekent het , naast Paros gelegen’. Het eiland had het zwaar te verduren door invallen van Turken en Russen. Het maakte van 1840 tot 1914 deel uit van de gemeente Paros.  In de Tweede Wereldoorlog was het een marinebasis voor de geallieerde vloot. De eiland bewoners die een Duits escader in de val lieten lopen moesten  het met de dood bekopen.

De anti-stemming is dáár alleen als het gaat om de  opgravingen  op het onbewoonde eiland Despotiko tegenover Antiparos. Er wordt sinds dertien jaar gewerkt aan het bloot leggen van een tempel, gewijd aan de god  Apollo. Twaalf verblijven rondom de tempel zijn uitgegraven. Het herbouwen ervan vergt jaren en jaren. De kostbare vondsen gaan naar het museum op Paros en dat is tegen het zere been van de loco-burgemeester, die ons een dag lang kriskras over het eiland voert. De tempel dateert van 6.000 voor Christus. De opgravingen vinden plaats door een internationaal team onder leiding van Gianos Couragios. “Ik hoef u niet te vertellen dat geld schaars is in Griekenland. Het ministerie maakt jaarlijks geld vrij voor 40 dagen onderzoek. Gelukkig is er geen verbinding met deze plek. Die-van-Antiparos houden  toezicht. Tot op heden heeft zich niemand aan deze belangrijke vindplaats vergrepen.” We ervaren het als een eer om een halve dag met het gezelschap op te trekken.

De één vindt een boottocht rondom Despotik, met imponerende rotspartijen, het meest opwindend. De ander houdt het op de beroemde cave. Het is de oudste Griekse grot, die in de 4e eeuw na Christus kort bezet werd door Macedonische generaals in een mislukte samenzwering tegen Alexander de Grote. De grot op de heuvel in het zuidoosten van het eiland dateert uit de oudheid. Eeuwen lang durfde niemand er in door te dringen. Het  duurde tot in de nieuwste geschiedenis voordat de rijkdom aan Stalactieten werd bloot gelegd. De grot ligt 65 meter onder het oppervlak, is 40 meter breed, zeventig meter lang en dertig meter hoog. Russen en Italianen roofden  fraaie stalactieten. Bezoekers dalen via 410 trappen af om bij iedere bocht een nieuw panorama van verrukkelijke schoonheid te ontwaren. Jammer dat vandalen  sporen van hun aanwezigheid nalieten. Anders dan grotten elders in Europa is het pad volledig beveiligd en kan men zich overal aan een stang vasthouden.   De entree van 5 euro is een lachertje. De loco-burgemeester weet dat ook. Ze slaagt er niet in om de vrijwilligers aan de kassa van het waanidee af te brengen dat toeristen er niet meer voor willen betalen. Ze heeft de mensen hard nodig. Niemand krijgt betaald. Regelmatig gaat haar mobieltje. Bijvoorbeeld om te vertellen dat de enige chauffeur die de bus voor een tocht over het eiland bestuurt zich heeft afgemeld. Een neef krijgt de opdracht om het over te nemen. Een nieuw telefoontje vertelt haar dat ze om 20.00 uur een stel in de echt moet verbinden. Bijzonder? Nee hoor, de klant, in dit geval de toerist, is koning. Een loco op Antiparos maakt lange dagen. Eenmaal terug van de trouwpartij, op een terras, kruipt iemand naast haar aan tafels om een stempel te vragen voor vrachtvervoer. Met een vluchtig ‘sorry’ gaat ze op pad om de stempel te plaatsen. Bij terugkeer is het 22.30 uur. De bevolking loopt met haar weg. “Ik ben bevoorrecht want ik verdien 700 euro per maand”, zegt ze. Tja, ver onder ons minimumloon maar daarvoor zijn wij dan ook de kapitalisten uit West Europa……

 

ADRESSEN

 

Hotel Silverrocks New Golden Beach

http://www.silverrcockshotel.gr

e-mail: srcoks@otenet.gr

 

Hotel Onira Parikia

http://www.onira.gr 

e-mail: info@onira.gr

 

Hotel Artemis Antiparos

http://www.artemisantiparos.co/index-gr.hotmail

 

HotelCivitel Attik Athene

http://www.civitelattik.eu

 

MTC group

K.Schina 3, 114 73, Athens, Greece

mtcgroup@mtcgroup.gr