Graubünden zit vol kleur

 

Wie aan Zwitserland denkt, denkt aan Heidi. Wie naar Heidi zoekt, komt uit in Graubünden. De regio is het grootste Kanton van Zwitserland, met de laagste bevolkingsdichtheid. De naam mag dan zo op het eerste oog wat grijzig klinken, de werkelijkheid blijkt vol kleur en folklore te zitten. Plaatsen als Davos, Chur en St. Moritz zullen bij de meesten onder ons wel bekend zijn, maar voor de echte folklore moet je regio’s als Val Müstair en Prättigau bezoeken. Deze regio’s bieden een keur aan activiteiten voor degenen die eindeloze wandelingen, mountainbike-sessies of lange motorritten willen afwisselen met rustmomenten ter lering en vermaak.

Val Müstair

Een regio die nog niet overstroomd wordt door massatoerisme is Val Müstair. Het dal telt zo’n 1500 inwoners, waarvan 700 in de grootste plaats en de rest verspreid over de 4 of 5 dorpen daaromheen. Er zijn in de regio slechts 2, en binnenkort 3 campings, die geopend zijn vanaf begin mei tot begin oktober. Liefhebbers van het reizen met de camper zijn aangewezen op één van deze campings. Het is niet toegestaan om buiten de campings te overnachten met je camper. Afgezien daarvan, de regio krijgt regelmatig bezoek van beren uit Italië die in het verleden nog wel eens een schaap wilden doden. Sinds de komst van speciale honden is er echter geen schaap meer verschalkt. In het dal leven speciale zwarte bijen; die zijn eerder warm genoeg om uit te vliegen, hetgeen een voordeel is in het korte seizoen dat ze voor honing kunnen zorgen. Ook staat de vallei bekend om de heerlijke zoete appels en om het beste water van heel Europa voor de bereiding van likeur en bier. Streekspecialiteit is een Biosfera maaltijd: een maaltijd waarin minimaal 7 streekproducten (denk aan: honing, kaas, fruit, vlees) verwerkt moeten zijn om de naam te mogen dragen.

Ambachten

Een goede uitvalsbasis om Val Müstair te verkennen, is Santa Maria. Hier zijn oude ambachten springlevend, een bezienswaardigheid voor wie wil weten hoe zijn brood, theedoek of lekkernij ooit bereid werd. Enkele jaren geleden werd een oude watermolen geheel gerestaureerd en in ere hersteld. Deze Mühle Mall stamt reeds uit de 17e eeuw en was tot kort na de Tweede Wereldoorlog in gebruik. Er werd door de lokale bevolking een vereniging gesticht en de molen kwam weer in gebruik, niet alleen als museum maar ook om daadwerkelijk graan te malen, zij het dan in kleine hoeveelheden. Belangstellenden kunnen diverse soorten meel kopen om mee naar huis te nemen. In de molen wordt overigens niet alleen meel geproduceerd, maar ook worden er vezels verwerkt tot producten voor de textiel. En textiel produceren kunnen ze ook, daar in Santa Maria. In Manufactura Tessanda wordt onder meer katoen, linnen, wol en zijde verwerkt tot de prachtigste doeken, kleden, shawls en andere producten. In het verleden werkten er zo’n 24 weefsters, heden ten dage zijn het er nog 7, aangevuld met 2 leerlingen die een leertijd van 3 jaar doorlopen voor ze volwaardig weefster zijn.

Culinair genot

Omdat een mens van lucht alleen niet kan leven, hoe gezond die in de Zwitserse Alpen ook is, verdient het aanbeveling om ook de inwendige mens van tijd tot tijd te verzorgen. Een aanrader is een bezoek aan geitenboerderij Hof Guad, waar overheerlijke geitenkaas geproduceerd wordt. Voor een lekkere lunch kan Meier Beck in Santa Maria worden aangedaan, niet vergeten een grote zak met Schaibiettas in te slaan voor de lekkere trek tijdens bijvoorbeeld een stevige wandeling langs de rivier Riom. Schaibiettas zijn typische haverkoekjes die 8 jaar geleden bij een wedstrijd ter promotie van streekproducten weer op het menu kwamen te staan dankzij een ijverige huisvrouw. Tegenwoordig zijn er nog 2 producenten van deze lekkernij, waarvan Meier Beck er één is. De bakker zal u desgewenst uitvoerig uit de doeken doen waar de koekjes vandaan komen en hoe ze gemaakt worden. Na een wandeling door de streek is het goed toeven bij Antica Distilleria Beretta in Tschierv, alwaar de lekkerste likeuren gestookt worden. Uiteraard loont het de moeite aan een uitgebreide proeverij en rondleiding door de zaak deel te nemen. Voor liefhebbers van whisky is in Santa Maria trouwens nog de kleinste whisky bar ter wereld (sinds 2007 vermeld in het Guinness Book of Records) te vinden.

Rust

Wie toe is aan een moment van rust, kan zijn toevlucht zoeken in het Sankt Johann klooster in Müstair. Dit Benedictijner klooster werd gesticht door Karel de Grote, als dank voor het feit dat hij op die plek een enorm noodweer overleefde. Oorspronkelijk was het een klooster voor monniken, vanaf 1200 voor nonnen. Het waarom van deze omslag is overigens niet bekend. De gidsen in het klooster kunnen u boeiend vertellen over de prachtige muurschilderingen in de kapel en alle andere bijzonderheden. In 1983 werd het klooster opgenomen in de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Tot rust komen kun je ook, als je geluk hebt, in Hotel Chasa de Capol in Santa Maria. Een prachtig oud gebouw met comfortabele kamers en een uitstekende keuken. Het appelsap dat ze er ’s avonds serveren, is ’s middags geperst van eigen appels. Eigenaar Ramon kan, als hij eenmaal op de praatstoel zit, smakelijk vertellen over de beroemde gasten die in zijn hotel overnacht hebben, onder hen leden van een Twentse textielfamilie en een voormalig premier van Nederland.

Prättigau

Liefhebbers van folkloristische markten, festivals en spektakels doen er goed aan het tweede weekend van oktober (11-14 oktober 2012) in hun agenda te noteren. Dan vindt in de regio Prättigau het Prättigauer Alp Spektakel plaats. Een bezoek aan Grüsch is dan een absolute must. Midden september heeft elk dorp in de regio een eigen Alpabzug, waarbij de koeien vanuit de bergen naar beneden worden gehaald en op stal worden gezet. Traditioneel is er op elke kudde van Braunvieh één koe  met een Blüem (witte vlek op de rug) en één koe met een Gurt (witte band ook om de buik). De beste koe in de kudde mag voorop lopen. Sinds enkele jaren wordt in Grüsch een Alp Spektakel gehouden voor alle dorpen samen, waarbij een enorme koeiententoonstelling gehouden wordt. Uit de Alpenköninginnen, de beste koeien van de kuddes, wordt dan de beste koe van allemaal gekozen. Koeien kunnen scoren in de categorieën meeste/beste melk, beste/lekkerste kaas en mooiste koe. De optocht door het dorp van met bloemen getooide koeien en hun eigenaren is een even spectaculair als kleurrijk gezicht.

Vermaak

Voor het vermaak van kinderen en volwassenen wordt door het dorp heen een markt opgezet met eten, drinken en handwerkproducten uit de omgeving. De jongste bezoekers kunnen een rit op een Alpaca (soort Lama) maken en het publiek kan kiezen wat de lekkerste kaas van dat jaar is. Een vakjury doet hetzelfde en in beide categorieën worden de drie beste kazen bekroond. Tussendoor worden allerhande vermakelijke wedstrijden gehouden onder de noemer Älplerolympiade. Groepen en Families tonen hun sportieve kunsten en aan het eind van de dag wordt daaruit de winnende Groep en Familie bekend gemaakt. Voor eten en drinken wordt gezorgd in een enorme tent met een podium waarop zang en muziek geregeld te horen zijn. Mocht u de drukte even willen ontvluchten, of gewoon nieuwsgierig zijn naar het maken en restaureren van de werkelijk gigantische koeienbellen die overal te zien en te horen zijn, dan is het mogelijk een afspraak te maken bij een lokale ambachtsman, die oude en minder oude bellen in elk denkbaar formaat weer in volle glorie kan herstellen.

Meer informatie

Regio Val Müstair: www.val-muestair.ch

De weverij: www.tessanda.ch

Hotel Chasa Capol: www.chasa-capol.ch

Meier Beck: www.meierbeck.ch en www.schaibiettas.ch

Distilleria Beretta: www.distilleriaberetta.ch

Alpspektakel Prättigau: www.alpspektakel.ch

Campings Val Müstair:

Camping Muglin

www.campingmuglin.ch

info@campingmuglin.ch

Owner: Selina Zangerle

Address: Camping Muglin, CH-7537 Müstair

Phone: +41 (0)79 379 95 66

 

Campingplatz “STAILA”

http://www.val-muestair.ch/Camping%20Lager%20Alphuetten/Camping%20Tschierv/Camping%20Mario%20Gross.htm

Mario Gross-Vollenweider
CH-7532 Tschierv
Telefon:
+41 (0)81 858 56 28
E-Mail:
maruya@gmx.net

 

Camping Pè da Munt

http://www.campingstamaria.ch/#Startseite

CH  Sta. Maria . Val Müstair

Tel. +41 (0) 81 858 71 33

Fax +41 (0) 81 850 38 36

campingstamaria@bluewin.ch

 

Fotobijschriften

Grau1: Santa Maria – Val Müstair

Grau2: Weefsters aan het werk in Manufactura Tessanda

Grau3: Mühle Mall in bedrijf

Grau4: Benedictijner klooster Sankt Johann

Grau5: In de regio is het goed fietsen en wandelen

Grau6: Schaibiettas maken bijMeier Beck

Grau7: De eigenaar van Distilleria Beretta toont zijn grote trots

Grau8: Kind en schaap vermaken zich op de Älplerolympiade

Grau9: Koeien versieren voor de grote show

Grau10: Eigenaar stelt koe tentoon

Grau11: Camping Pè da Munt in Val Müstair, met eigen vuurplaats