Genieten van landleven in de Gers

 

Klein maar fijn

in zuidwesten

van Frankrijk

AUCH – Zo warm als de zomerse temperatuur is het welkom dat de Gersois hun gasten bereiden. Er is ruimte genoeg voor die brede lach. Met nog geen 200.000 inwoners op 6.257 km² is het departement de Gers, tussen Toulouse en Bordeaux, een van de dunst bevolkte landelijke streken van Europa. De hoofdstad van deze streek in het zuidwesten van Frankrijk is Auch. Welgeteld 23.000 inwoners. Wil men de kleinschaligheid nog nader verklaard zien?  Pavie met iets meer dan 2.200 zielen behoort er nog tot de Top Tien steden.

Klein maar fijn. In dit gebied, waar je de buurman overwegend met een verrekijker moet zoeken, rijgen de kunstschatten zich aaneen. Toegegeven:  Charles de Batz de Castelmore, beter bekend als d’Artagnan, is de bekendste naam. De kapitein naast de drie musketiers Athos, Aramis en Porthos uit de boeken van  Alexandre Dumas is goeddeels fictief. Al het andere in de Gers is écht. Trouwens, d’Artagnan, geboren in  het plaatsje Lupiac, mag dan aan de fantasie van de schrijver ontsproten zijn, onder de werkelijke naam maakte deze Charles deel uit van het leger van Lodedwijk de XIV. Laat ie nou net in Maastricht door een kogel bij de keel zijn gegrepen. Dat overleeft zelfs een musketier niet!

Voor de kathedraal in Condom staat een standbeeld ter ere van d’Artagnan. Liefst 6,6 ton zwaar en 2.30 meter in omvang. Neem het de Gersois eens kwalijk dat ze een roemruchte man van de streek, de ruimte geven, ook al is zijn heldenstatus er één uit de ganzenveer van Dumas. In Condom geeft Raphaëlle Lequai, verantwoordelijk voor de pers in het departement, het startsein voor onze ontdekkingsreis. Een stadje, trots op het rijke verleden met de kathedraal Saint-Pierre uit de gotiek als hoogtepunt. De afmetingen van 90 x 30 x 25 meter. In slechts 21 jaar gebouwd. Hier speelden zich bloedige gevechten af met Hugenoten. In de kerk vinden twee dagen  in de week missen plaats voor de pelgrims op weg naar Santiago de Compostela. De kathedraal ligt op één van de vier routes, die van de Podiensis. Deze zijn opgenomen in de werelderfgoedlijst van de Unesco. Interessant is de winkelstraat waarvan de aanleg terugvoert naar de negende eeuw. Opvallend materiaal: het baksteen uit Toulouse.

En dan zetten we de schreden naar het kasteel Cognac-Armagnac, in het hartje van het historische centrum bevinden zich de beroemde wijnkelders van  de familie Ryst Dupeyron. Wie die naam in Frankrijk uitspreekt krijgt gelijk de smaak van verfijnde Armagnacbrandewijn  in de mond. Overigens zijn het de Romeinen geweest die de wijn naar Frankrijk brachten, de Arabieren introduceerden de kelders en de Kelten de fusten. De kelders maken deel uit  van een privé hotel uit de 18e eeuw. Eikenhouten vaten met een inhoud van 400-420 liter(hout  uit Gascony en Limousin) vertellen het verhaal van de godendrank, die alleen tot haar recht komt als ze op de hand wordt gedragen. Wie als leek naar binnen gaat komt als kenner naar buiten door een professionele audio presentatie, die ook in het Nederlands wordt gegeven. Armagnac, een mooie sigaar en pure chocolade, dat is de drie-eenheid van de Gers.  Jacques-François Ryst, kleinzoon van de stichter van het huis Joseph Dupeyron, zet een traditie voort. Wij worden door bedrijfsleider Bernard Domecq bij het handje genomen. ,,De Franse vrouwen weten het. Een uurtje voor de bevalling een goede scheut en de boreling meldt zich zonder problemen.” Het proces is adembenemend. Bernard heeft geen geheimen. Maakt ons deelgenoot van de distillatie waarbij vanille en pruimen een knipoog geven. Dat gebeurt in het museum, dat inpandig is in het kasteel. Van licht tot donker, van een tot dertig jaar oude armagnac die een ode aan de streek brengen.

36rue Jean Jaurès

32100 Condom

Tel. 0033 5 62 28 08 08

 

Saint-Puy

Naast de armagnac eist de foie gras hier een hoofdrol op. De ganzenlever is een lekkernij waar niet alleen de Fransen voor gaan. In Saint-Puy, een kwartier rijden van Condom, krijgen we voorproef, hoofdgerecht en toetje in Terre Blanche. De manier waarop de eendenlever tot stevige proportie wordt opgevoerd, is niet iets voor sympathisanten van de Dierenbescherming. Een trechter in de hals van het dier en de maïs verdwijnt naar het inwendige. Het ontbreken van een maag speelt bij het vergroten van de lever een voorname rol. Helaas hebben de mannetjes elkaar in de voorbije winter klein manneke gemaakt. Gelukkig zijn er vier aan het gevecht ontkomen en die doen het prima als rolmodel. Het opfokken van de eenden duurt 14 weken: het volproppen met maïs neemt 12 dagen ervan in beslag  Sinds 1982 komt van Terre Blanche de beste lever. Dat ervaar je proefondervindelijk in het restaurant. Christine geeft een gave demonstratie van het gehele proces en serveert aansluitend een uitstekende maaltijd met uiteraard de canard gras (eenden lever)  als  voornaamste ingrediënt. Het gehele jaar door zijn bezoekers welkom.

 

32310 Saint-Puy

Tel. 0033 5 62 28 92 54

 

In dezelfde plaats ligt het Château Monluc. Het is gevestigd op de plek waar een 10e eeuwse voorganger stond. Thuishaven ooit van schrijver en fameus ruiter Blaise de Monluc, uitvinder van de lange degen. Naar hem genoemd is de cocktail  Pousse-Rapière. Kleinzoon René Lassus eerde hem met deze godendrank die ontstaat door op verfijnde wijze Armagnac met Brut te combineren, uitvinder van de lange degen. Denk niet het na te kunnen maken want alleen  de ingrediënten van de grond daar zijn geschikt. In de eeuwen oude kelder rijpen ook de Cötes de Gascogne, de Floc de Cagogne en de Armagnac. Vergeet niet in het kasteel de wapenrustig te bekijken met uiteraard de lange degen als pronkstuk. Bedenk daarbij dat het kasteel 100 jaar lang twistappel was tussen de koningen van Frankrijk en Engeland. Jéromee Lassus, de vijfde generatie, leidt zijn bezoek persoonlijk rond.

 

32310 Saint-Puy

Tel. 0033 5 62 28 94 00

 

Auch

In de hoofdstad Auch van de Gascogne, lonkt het historische centrum met de kathedraal Sainte-Marie (afmetingen 44x14x105 meter), die na twee eeuwen van onderbroken bouw in 1680 werd voltooid op de plek waar eerder een Romaanse kathedraal stond, ingewijd in 1120.  Ze illustreert de architectonische overgang van de late flamboyante gotiek naar de Renaissance en klassieke stijl. Opgetrokken uit de lokale zandsteen, bevat drie beuken, verdeeld in vijf travees, een niet-uitstekend transept en een koor met een omgang in het verlengde van de zijbeuken. Noemenswaardig de verfraaiingen van architect Jean de Beaujeeu, al in 1560 aangebracht.  Sébatien van de VVV  beheerst de kleinste details en weet het naadje van de kous tot in de krochten.  Bijzonder de veelkleurige 18 glas-in-loodramen  met religieuze voorstellingen uit het Oude en het Nieuwe testament, gemaakt door Arnaut de Moles. Van ongekende schoonheid de 113 eikenhouten koorstoelen (1510-1552 met 60 figuren in bas-reliëf.  Aan weerszijden van de koorstoelen namen de aartsbisschop en de graaf plaats.   In de westelijke vleugel bevindt zich het orgel dat Jean Jyeuse maakte en dat  in 1694 werd ingewijd.  Het bevat 3.600 pijpen in een eikenhouten kast  uit de tijd van Lodewijk de XIV. Het koororgel in neogotische stijl  werd  in 1860 ontworpen door Aritside de Cavaillé-Coll op verzoek van Napoleon III, wiens monogram op de kast staat. De kathgedraal is het gehele jaar door geopend . Ze staat op de werelderfgoedlijst van de Unesco als cultureel bezit van de Pelgrimsroute naar Santiago de Compostella. Er is een audiopresentatie in het Nederlands en dat geldt al evenzeer voor de papieren informatie over kathederaal en de stad. Sébastien is nog weg van de pracht en praal bij de laatste huwelijksinzegening in Sainte-Marie plaats vond: dat was het (eerste) huwelijk van prinses Margarita de Bourbon de Parme met Edwin de Roy van Zuydewijn.

Typerend voor de stad zijn de pousteries, nauwe straatjes die de rivier de Gers met de stad verbinden.  Ze overbruggen een afstand van 35 meter. Zeer de moeite waard in Auch het aartsbisschoppelijk paleis, de toren van Armagnac met kunstschatten van de kathedraal, Musée des Jacobins, de pouysteleres: huizen met vakwerk en middeleeuwse deuren, diverse hallen, justitieel paleis, de religieuze architectuur, 11 poorten. De organisatie Pays d’art et d’histoire  organiseert het gehele jaar door rondleidingen  met een gids: 1uur 15 minuten. Ook zijn gemarkeerde wandelroutes ontwikkeld. Start en finish bij de VVV waar je ook alle informatie meekrijgt over hetgeen je tijdens de wandeling van 45 minuten tegen komt.

 

Office de tourisme du Grand Auch

1 Rue Dessoles 32000 Auch

Telefoon 0033 5 6205 22 89

info@auch-tourisme.com

www.auch-tourisme.com

 

La Romieu

De tuinen – zes hectare-  (Jardins de Coursiana) in La Romieu liggen aan de pelgrimsroute.  De basis ervoor werd gelegd door Gilbert Cours-Darne. Hij  ontwierp in 1974 een arboiretum (bomentuin) van uitzonderlijke schoonheid en ontving daarvoor  de prix OIivier de Srres, de hoogste onderscheiding  van de Academie voor Landbouw. In 1995 namen Véronique eb Arnaud Delannoy het bezit over en voegden er veel aan toe. Fruitbomen, fraai aangelegde perken met bloemen en planten uit alle windstreken, een winkel met een enorme voorraad aan jam van allerlei vruchten uit eigen tuin. In het arboretum tref je liefst 700 bomen aan uit vijf continenten  en een unieke collectie van zestig soorten lindebomen. Verder een Engelse tuin met gemillimeterd gras die het hoofdgebouw omringt en daarin een prachtige duiventil. Verder medicinale, aromatische heerlijk geurende  planten en  een groentetuin.  Véronique biedt een wandeling door de tuinen aan waarbij jong en oud de diverse soorten bloemen, planten en bomen leren kennen. Geschikt voor kinderen en volwassenen. Oh ja, dat dit nog. Bij aankomst trakteert ze de gasten op een fruitsorbet met een verrukkelijke smaak. Daar komt geen ijs aan te pas! Overigens lopen drie bloemrijke routes door de streek.

 

32480 La Romieu

Tel. 003 5 62 68 22 80

Tegenover de tuinen één van de historische en culturele schatten van de Gers: de Collégiale Saint Pierre, een kapittelkerk, , gebouwd tussen 1312-1318, inmiddels werelderfgoed.  De geschiedenis wordt vooral getekend door verwoesting door de Protestanten onder loeiding van Montgomery in 1569.  Zowel de kerk als het omringende klooster gaan in de hens. De overgebleven pilaren dragen nog de sporen van deze brand. Twee eeuwen later , tijdens het schrikbewind van de Revolutie, wordt de parochiekerk Notre Dame met de grond gelijk gemaakt en vanaf dat moment is de Collégiale parochiekerk. Er gaat een interessante periode aan vooraf. Die van Arnaud d’Aux de Lescout (1265-1321), neef van Bertrand de Goth als Clemens V de eerste Paus van Avignon.  Wanneer deze overlijdt bezet Arnaud de pauselijke zetel van 1314-1316 ad interim. De opvolger paus Johannes XXII zegt ja tegen plannenb om het collegiale kapittel in La Romieu te stichten. Arnaud  stierf op 23 augustus 1321 in Avignon en werd begraven in een nis in de Collégiale.

Van het klooster resten  nog een grote deur als ingang bij plechtigheden, wapenschilden, deuren die toegang geven tot de tuin (waar vroeger een paleis stonde), tot de kapittelkerk en de vroegere parochiekerk en het kerkhof (verwoest in 1804).  Van de kerk (36x9x15) zijn de tribune en gebrandschilderde ramen bewaard gebleven. Verdeer noemen we de achthoekige toren (3 verdiepingen) met kapittelzaal, bibliotheek en uitzichtpunt.  En de vierkante of klokkentoren, beide 33 meter hoog.  Opvallende de dubbele wenteltrap ui de 14e eeuw. Deze toren, ontworpen als duiventil. Is tegelijk met het klooster gebouwd. Hierin de klok van Saint-Pierre, gesmolten in 1450.

Bij een korte rondwandeling door het dorp treffen de afbeeldingen van katten op diverse huizen.  Die doen recht aan een legende over een houthakker en diens vrouw, die kort na elkaar verongelukten. Dochter Angeline, opgevangen door buren, voelt zich tot poezen aangetrokken.  Bij de grote hongersnood die volgt worden alle katten gedood om er ragout van te maken. De twee van Angeline blijven in leven. Die zijn verantwoordelijk voor in totaal 20 katten. Ze bewijzen het door ratten vergeven dorp een grote dienst door deze te verjagen.

 

Rue Docteur Lucante

32480 La Romieu

Tel. 0033 5 62 28 86 33

 

Lectoure

Een gallo-romeinse stad met  hotel-restaurant De Bastard  als uithangbord. Cuisiniers van hoog niveau voeren de scepter in dit prachtige gebouw. Hier, in deze ommuurde stade, bevinden zich de Thermen aan de 125 rue Nationale.  Gevestigd in een voormalig hotel: een van de mooiste thermen van Frankrijk, geprofessionaliseerd in tig behandelingen.  Gespecialiseerd in  behandelingen voor mensen met reuma en osteologie.  Een instituut met geneeskrachtig water, een vorstelijke hammam, tegenstrooms zwemmen, aquagym, behandeling ziekten door baden, watervallen, schoonheidsbehandelingen enz

 

125 rue Nationale

32700 Lectoure

Tel. 0033 5 62 68 56 00

 

Iets buiten het stadje is het atelier Bleu de Pastel de Lectourne. Hier wordt in een 18e eeuwse leerlooierij volgens een eeuwenoud procédé  het blauw gedemonstreerd dat het leger van Napoleon deed opvallen.  Het ontstaat door bewerking van de blaadjes van de Isatis, een plant die op grote schaal in deze omgeving voor komt.  Van geel verschiet de kleur terwijl je tot tien telt in het mooist denkbare blauw.  Dat tekent zich op schilderijen en zoals gezegd op kleding/uniformen.  De geschiedenis van het Pastel  voert duizenden jaren terug.  De Egyptenaren gebruikten het voor het sieren van de mummies, pastelschilders deden er in Toulouse goede zaken mee en het kwam tot een einde door de ontwikkeling van synthetische kleurstof. In het atelier roept men de historie terug, komt de deugd van de plant in diverse opzichten aan bod en is men getuige van het verven van kleding in de hemelse kleur.  Het blauw dat de regio domineert. In het atelier werken van inter4nbationale artiesten  in het blauw  van de Lectourne: kleding, sieraden, decoraties.

 

Ancienne Tannerie

Pont de Piler

32700 Lectoure

 

En verder

Het kan niet zo zijn dat je de Gers verlaat zonder een bezoek aan de Flaran in Valence sur Baise. Het is een van de best bewaarde in de regio.  In 1151 gesticht in de vallei van de Baïse.  De kloostergebouwen in het hart van een park geven met hun interieur een perfecte indruk van het kloosterleven zoals de Cisterciënzers dat leidden tussen de 12e en de 18e eeuw. Een tegenbeweging op de Benedictijnen , die op enig moment van de leefregels volgens Benedictus afweken. Via audio presentatie en infopanelen krijg je een goed eindruk van de strenge leefwijze van de monniken In het klooster een exceptionele collectie schilderijen van Simonov Vooral voor de jeugd organiseert men een veelheid aan activiteiten. Kinderen onderhouden de kruidentuin volgens oud recept.  De abdij trekt 45.000 bezoekers per jaar.

 

32310 Valence-sur-Baïse

Tel. 0033 5 62 28 50 19

 

Op naar Eauze waar de Floc de Castogne  en de wijnen van de Cötes de Gascogne liggen opgeslagen in het kasteel de Millet. Eauze is dé plaats van de Armagnac .  Het wordt gedurende vijf generaties bestuurd door de familie Dèche. Hier komt de beste Floc vandaan: de riwtte en de rosé.   De drank bestaat voor een derde uit Armagnac en voor tweederde uit druivensap. De Gers heeft er een patent op. Floc  wil zoiets zeggen als bloemen boeket. Niet zo verwonderlijk want met de neus boven de drank (16-18 procent) ontstaat een binding met amandelen, jasmijn, rozemarijn, zwart fruit, specerijen, rozen en honing.  Geen afscheid zonder een proeverij. In het kasteel vinden veel trouwerijen plaats.

 

Avenue de Parleboscq

32800 Eauze

 

In dezelfde  plaats is het LOT Café, een bistro waar mensen van heinde en verre op afkomen om van de voortreffelijke keuken te genieten. Niets statigs, wel topkwaliteit, familiair en gezellig en trendy. Een weldaad voor de huig.

 

7 Place d’Armagnac

32800 Eauze

 

Zeg het met bloemen. Dat weten Nederlanders als geen ander. Ook in de Gers kunnen ze er wat van. Onze laatste stop is in Fourcès  waar nou net de jaarlijkse bloemenmarkt op de agenda staat.  Het dorp, toch als een van de mooiste van Frankrijk,  verandert het laatste weekend van april in één grote bloemenzee. Tegen de 100 exposanten voeren hun mooiste bloemen aan. Het regent maar dat deert het massaal toegestroomde publiek niet in het minst. Een onvergelijkbare bloemengroet waar jaarlijks duizenden voor vallen.

 

Raadpleeg voor alle informatie over de Gers de site

www.toeerisme-gers.com

Ervaringen graag delen op:

www.facebook.com/gersgascognetourisme